محمد بختیاری
لزوم نظارت والدین بر نوجوانان در فضای مجازی

لزوم نظارت والدین بر نوجوانان در فضای مجازی

ورود فضای مجازی به سبد فرهنگی خانواده‌های ایرانی زمینه بروز ناهنجاری در نوجوانان و کودکان را به وجود آورده است که نیازمند آموزش و نظارت والدین بر فرزندانشان است.

امروزه روش‌های ارتباط با دیگران از طریق اینترنت، به شدت و با سرعت بسیار زیاد افزایش یافته است. روزانه نزدیک به بیش از ۴۰۰ میلیون نفر در سراسر دنیا از اینترنت و شبکه‌های اجتماعی استفاده می‌کنند. با گسترش اینترنت و فضای مجازی در جوامع کنونی یکی از مشغولیات و دغدغه‌های نسل امروز ما استفاده بیش از حد از اینترنت و شبکه‌های فضای مجازی است، این مشکل که بیشتر جوانان و میان سالان ما را درگیر کرده است و با گذشت زمان در میان کودکان و نوجوانان هم رسوخ کرده و مشکلات جدی را به وجود آورده است.

استفاده گسترده از فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی چند سالی است که به کشور ما هم راه پیدا کرده است و به سرعت در میان خانواده‌ها و فرهنگ ایرانی گسترش پیدا کرده است. امروزه شبکه‌های ماهواره‌ای، فضای مجازی، رسانه‌های مدرن و… در دسترس خانواده‌های ایرانی است و  هر کدام به نوبه خود بر خانواده‌ها تأثیر می‌گذارند.

اگر خانواده نحوه استفاده صحیح از فضای مجازی را نداند و آموزش‌های لازم را به فرزندان خود ندهد  این فضا تبدیل به یکی از زمینه‌های مهم بروز ناهنجاری در خانواده  می‌شود، از آنجایی که محتویات تولید شده  در فضای مجازی  بدون هیچ گونه نظارتی منتشر می‌شود و به راحتی در دسترس قرار می‌گیرد و گسترش می یابد موجب شده تا جوانان و نوجوانان و اخیرا کودکان با تاثیرپذیری از جنبه‌های منفی آن انتظاراتشان در جنبه‌های مختلف زندگی بر خلاف واقعیت‌های موجود در فضای حقیقی تغییر کند و همین امر تا حد زیادی زندگی واقعی کاربران را تحت تاثیر قرار می‌دهد و تبعات بسیار زیانباری برای کودکان، نوجوانان و جوانان به بار بیاورد که به طور خلاصه آسیب‌های مرتبط با خانواده و فضای مجازی را می توان در موارد زیر بیان کرد:

اعتیاد به اینترنت

اعتیاد به اینترنت می‌تواند مشکلات جدی تحصیلی و خانوادگی برای مخاطبان به وجود آورد. اگر استفاده‌کنندگان از اینترنت نتوانند به مدت یک ماه دوری از اینترنت را تحمل کنند در معرض خطر اعتیاد به آن قرار می‌گیرند. متأسفانه ما شاهد این پدیده در میان جوانان هستیم به طوری که برخی از جوانان، شب‌ها را تا صبح با اینترنت می‌گذرانند و تمام صبح را خواب هستند و این مسأله آغازگر آسیب‌های متعدد دیگر می‌شود. از جمله این آسیب‌ها می‌توان به آسیب‌های خانوادگی، ارتباطی، عاطفی، روانی، جسمی و اقتصادی اشاره کرد.

تعارض ارزش‌ها

از دیگر معضلات فضای مجازی، ورود ارزش‌ها و فرهنگ غربی به درون خانواده‌ها و ایجاد تغییر در نظام ارزشی خانواده‌هاست. نتایج مطالعات صورت گرفته نشان می‌دهد که حضور بیش از حد در فضای مجازی منجر به کمرنگ شدن فرهنگ ایرانی – اسلامی در درون خانواده‌ها شده است. این موضوع آسیب‌های فرهنگی زیادی را به سطح جامعه وارد کرده است.

گسترش ارتباطات نامتعارف میان جوانان

اینترنت به دلیل تسهیل ایجاد روابط دوستانه و عاشقانه، در زمینه‌های غیر اخلاقی بسیار مورد توجه قرار گرفته، تا جایی که اینترنت موجب سهولت خیانت در روابط زناشویی و ایجاد روابط نامشروع می‌شود.

انزوای اجتماعی

اینترنت و فضای مجازی جای دوستان و آشنایان را گرفته و جایگزین روابط فامیلی و دوستانه شده است. افرادی که زمان زیادی در فضای مجازی طی می‌کنند ارزش‌های اجتماعی را کنار می‌گذارند و به فعالیت‌های فردی روی می‌آورند. تحقیقات نشان داده است بین مدت زمان استفاده از اینترنت و کاهش روابط اجتماعی ارتباط معنا داری وجود دارد.

بحران هویت و اختلال در شکل گیری شخصیت :

فضای مجازی، عرصه بروز و ظهور روابط انسانی در بستر ابزارها و رسانه‌های اینترنتی است. کاربر در این فضا می‌تواند در نقش‌ها و شخصیت‌های متنوع بدون مشخص شدن هویت واقعی خود ظاهر شود، این امر موجب آسیب‌پذیر شدن شخصیت کاربر و تقویت شخصیت‌های چندگانه و رشد و استحکام آن در کاربر می‌شود، این آسیب‌ها به خصوص در کاربران کم سن و سال تر جدی‌تر خواهد بود.

سخن آخر

ارتباط از طریق فضای مجازی در سال‌های اخیر جایگاه قابل توجهی در بین نسل جوان جامعه ما پیدا کرده است. در حال حاضر اینترنت ابزاری مناسب برای توسعه افکار و اندیشه‌ها بشر محسوب می‌شود به شرط آن که در راه صحیح استفاده شود. افراد باید برای ورود به دنیای مجازی اطلاعات کافی در اختیار داشته باشند تا دچار مشکلات جدی نشوند.

ارتباطات سالم در فضای مجازی و لزوم هوشیاری جوانان و خانواده ها نسبت به تهدیدات فضای مجازی  در  اولویت قرار دارد. پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی و توجه والدین به رفتار فرزندان بسیار مهم می‌باشد و برای جلوگیری از هم پاشیدگی خانواده‌ها، والدین باید تا حدودی به فناوری‌های روز دنیا مسلط باشند و آگاه باشند که تغییر در رفتار فرزندان به معنای ایجاد تغییر در طرز فکر آنهاست و هنگامی که بنیان فکری و شخصیت آنها به صورت ناصحیح شکل گیرد، راه نفوذ شیادان به حریم خصوصی افراد و محیط امن خانواده باز می‌شود.

از آنجایی که خانم‌ها به طور کلی در جامعه و خانواده در مقایسه با مردان بیشتر با تربیت کودکان سر و کار دارند. بر همین اساس آثار شبکه‌های اجتماعی و مشکلاتی که نوجوانان درگیر این موضوع می‌کند هم، بیشتر متوجه خانم‌ها می شود و باعث می‌شود که به همان نسبت، تنها راه نجات از این مشکلات، دست به کار شدن زنان و مادران در این مسأله باشد.

اگر زنان ما برای زمان‌های حضور خود در فضای مجازی وقت‌های خاصی معین کنند و با روش‌های درست تربیتی محدوده‌ای برای حضور کودکانشان (با نظارت ) در این فضاها معین کنند شاید این مشکلات تا حد بسیار زیادی حل شود و حداقل آسیب‌ها متوجه نسل آینده شود.

منبع:سایت خبرنگاران جوان

پاسخی بنویسید